Sâu bệnh trên cây phong linh vàng – Cách nhận biết sớm và phòng ngừa

Phong linh vàng là dòng cây khỏe, ít khi bị nhiễm bệnh nhưng một khi trên cây đã xuất hiện sâu bệnh, cây sẽ yếu dần và suy kiệt rất nhanh. Bài viết dưới đây là cẩm nang hữu ích được Cây Đẹp 24h tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế trong quá trình chăm sóc, xử lý sâu bệnh trên cây phong linh vàng của đội ngũ kỹ sư cảnh quan cho hàng ngàn công trình của khách hàng.

Nhóm côn trùng và sâu hại

Trong quá trình sinh trưởng, cây phong linh vàng không chỉ chịu những ảnh hưởng đáng kể từ môi trường mà các loại côn trùng, sâu hại cũng trực tiếp phá hoại đến sự sinh trưởng của cây. Việc nhận biết sớm với từng nhóm sâu hại này vô cùng quan trọng để có phương án xử lý phù hợp và hiệu quả nhất, giúp cây phát triển xanh tốt và ổn định.

Sâu đục thân

Sâu đục thân thường là ấu trùng của những loài xén tóc. Nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của cây, thậm chí khiến một cây phong linh cổ thụ “ngã xuống” nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.

Dấu hiệu nhận biết

Một số cành của cây bị héo rũ, lá vàng và rụng dần mặc dù toàn cây vẫn xanh tốt. Thân cây xuất hiện nhiều lỗ nhỏ và mùn cưa (bột gỗ mịn) đùn ra ngoài miệng lỗ – đây là phân của sâu bị đẩy ra ngoài.

Cách xử lý

Nhiều khách hàng chia sẻ với chúng tôi rằng họ sử dụng thuốc sâu phun đều lên toàn bộ vỏ thân cây nhưng không hề có tác dụng. Tất nhiên là vậy bởi ấu trùng đã ở sâu bên trong lõi gỗ của thân. Để diệt trừ tận gốc sâu đục thân, bạn cần làm như sau:

• Bước 1: Vệ sinh và thông đường đục: Lấy dao nhọn khoét nhẹ miệng lỗ và dùng một đoạn dây thép nhỏ chọc sâu vào lỗ để kéo hết phần mùn cưa bên ngoài. Có thể chọc qua lại nhiều lần để dây thép đâm chết sâu bên trong.

• Bước 2: Bơm thuốc trừ sâu: Cho dung dịch thuốc trừ sâu đậm đặc chứa các chất Chlorantraniliprole hoặc Cypermethrin vào xi lanh và bơm trực tiếp lên các lỗ trên thân cây đến khi nào thuốc ứa ra ngoài miệng. Một số loại thuốc phổ biến với hiệu quả cao có thể kể đến là Virtako 40WG, Prevathon 5SC, Sherpa 25EC… 
• Bước 3: Bịt miệng lỗ: Ngay sau khi đã bơm và rút xi lanh ra, hãy bịt kín miệng lỗ lại bằng đất sét dẻo để không cho thuốc trào ra ngoài, ép toàn bộ lượng khí độc từ thuốc lan đều vào từng ngóc ngách của lõi gỗ trong thân khiến sâu bị ngạt và chết.

Sau khoảng 5 ngày kể từ khi thực hiện biện pháp diệt trừ, nếu không thấy mùn cưa đùn ra thêm tức là sâu đã chết. Tuy nhiên, nếu thấy phần cành cây phía trên đã khô lại, không thể phục hồi, hãy cắt bỏ cành đó dưới vết đục lỗ khoảng 10cm, bôi keo liền sẹo để cây dần phục hồi và đâm chồi mới.

Để ngăn ngừa sâu đục thân, hãy dùng vôi quét lên gốc cây định kỳ mỗi năm 1-2 lần và vệ sinh vườn, gốc cây thường xuyên để xén tóc không có nơi trú ẩn và sinh sôi.

Tham khảo bài viết: Có mấy loại cây phong linh công trình?

Sâu ăn lá

Sâu ăn lá khiến cây không thể quang hợp, còi cọc, kém phát triển bởi nó có thể vặt trụi một vòm tán của cây chỉ trong vài ngày. Thời điểm cây phong linh vàng dễ bị sâu ăn lá nhất là vào khoảng tháng 5, ngay sau khi một đợt lộc non chồi ra.

Dấu hiệu nhận biết

• Mép lá bị gặm nham nhở, chỉ còn lại các gân chính
• Phân sâu màu đen, kích thước như hạt tiêu rơi nhiều ở lá hoặc dưới gốc.

Cách xử lý

• Số lượng sâu ít: Mặc quần áo dài tay, đeo găng tay cao su cùng kính bảo hộ, dùng nhíp hoặc bắt bằng tay các ổ sâu vào sáng sớm. Nên đứng tránh hướng gió để lông sâu róm (nếu có) không bay vào da và mắt làm dị ứng.
• Số lượng sâu nhiều: Có thể sử dụng thuốc trừ sâu sinh học chứa vi khuẩn Bacillus thuringiensis (Bt) như Radiant 60SC, TASIEU 1.9EC… hoặc hóa học như Fenrole 240SC, Takumi 20WG… Thuốc trừ sâu sinh học không gây mùi khó chịu độc hại nên an toàn hơn so với thuốc hóa học nhưng chỉ phù hợp nếu số lượng sâu không quá nhiều.

Rệp sáp

Khác với sâu ăn lá chỉ hủy hoại tán lá, rệp sáp tuy nhỏ nhưng có thể hút hết nhựa của cây phong linh khiến cây không thể sinh trưởng và phát triển. Lớp vỏ bên ngoài của rệp sáp trắng mịn nên khi phun thuốc trừ sâu, thuốc sẽ bị trượt đi và không thể thấm vào cơ thể nó.

Dấu hiệu nhận biết

• Rệp sáp trú ngụ ở bên dưới những mảng bông trắng, bám chặt tại mặt sau của lá, nách lá hoặc chùm nụ hoa.
• Có kiến đen bò dọc thân phong linh để cộng sinh lấy mật ngọt mà rệp tiết ra.
• Xuất hiện lớp muội đen (chất thải của rệp) bám trên lá làm suy giảm khả năng quang hợp.

Cách xử lý

Với kinh nghiệm xử lý hiệu quả tình trạng rệp sáp cây công trình cho nhiều khách hàng, Cây Đẹp 24h xin phép chia sẻ quy trình diệt trừ như sau:

• Phá lớp sáp trắng: Phun nước từ vòi xịt áp lực mạnh vào các ổ rệp để lớp sáp trắng bị đánh bật ra. Để xử lý lớp sáp này hiệu quả hơn, phun đẫm dung dịch được hòa lẫn 10ml nước rửa bát với 2 lít nước để sáp trắng bảo vệ bị tan ra hoàn toàn.
• Phun thuốc đặc trị: Các thuốc có tính lưu dẫn mạnh như Movento 150OD, Confidor thấm vào mạch dẫn nên khi rệp hút nhựa sẽ chết. Pha loãng với nước và phun 2 – 3 lần vào 2 mặt của lá, mỗi lần cách nhau khoảng 7 ngày.

Nhóm bệnh lý do nấm và môi trường

Tác nhân gây hại cho cây phong linh vàng do nhóm bệnh lý liên quan đến nấm và môi trường đặc biệt phổ biến với cây trồng vỉa hè trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, ẩm ướt làm đất úng nước.

Bệnh vàng lá, rụng lá

Trong quá trình thi công và bảo hành cảnh quan, Hà Quang Phúc nhận được nhiều cuộc gọi của khách hàng xin tư vấn trong trường hợp lá cây phong linh vàng và rụng hàng loạt. Để xử lý hiệu quả nhất, bạn phải phân biệt được 2 trường hợp khác biệt hoàn toàn như sau:

Rụng lá sinh lý

Đặc trưng của cây phong linh vàng là rụng lá vào mùa khô để ép nụ, dồn lực ra hoa vào khoảng từ tháng 11 đến tháng 1 Âm lịch. Nếu bạn thấy lá cây phong linh chuyển đều sang màu vàng, rụng đồng loạt nhưng thân, cành cây vẫn tươi tốt thì hoàn toàn yên tâm bởi cây không bị bệnh lý nào hết mà đang chuẩn bị nở rộ những chùm hoa phong linh vàng óng. Bạn có thể tham khảo kỹ thuật chăm sóc cho cây phong linh ra hoa đẹp đã được chúng tôi tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế.

Vàng, rụng lá bệnh lý

Nguyên nhân cây phong linh vàng rụng lá do bệnh lý có thể là do ngập úng hoặc thiếu dinh dưỡng để phát triển.

Cây bị úng nước

Lá cây vàng không đều nhau mà chuyển màu vàng úa từ gốc lá, thậm chí lá non cũng bị vàng, héo rũ xuống. Phần đất dưới gốc cây nhão nhoét và có mùi hôi do rễ thối. Lúc này, cần tạm dừng tưới nước ngay, dùng cuốc xới đất lên cho tơi xốp, tạo rãnh thoát nước. Sau đó, dùng các dòng thuốc diệt trừ nấm phổ rộng như Ridomil Gold 68WG hoặc Aliette 800WG, pha theo tỷ lệ và tưới xuống vùng rễ.

Cây thiếu dinh dưỡng

Cây phong linh vàng bị thiếu dinh dưỡng thường biểu hiện bằng việc lá non nhạt màu (thiếu N) hoặc lá vàng, gân xanh (thiếu Fe, Zn, Mg). Hãy bổ sung phân bón NPK kết hợp các nguyên tố vi lượng (TE) để cây phục hồi và xanh tốt hơn.

Trồng cây phong linh theo cung mệnh mang đến nhiều ý nghĩa phong thủy tuyệt vời, xem chi tiết: Cây phong linh hợp mệnh gì?

Bệnh nấm hồng/phấn trắng trên cành, lá

Mùa mưa hoặc thời tiết nồm ẩm kéo dài là điều kiện lý tưởng để nấm xuất hiện. Nếu bạn trồng phong linh với mật độ quá dày và không cắt tỉa thường xuyên, cây sẽ rất dễ bị nhiễm loại nấm nguy hiểm này.

Nấm hồng

Dấu hiệu nhận biết là trên vỏ cành cây xuất hiện các vết bệnh màu hồng nhạt hoặc cam đậm. Nấm hồng rất nguy hiểm bởi nó sẽ ăn sâu vào lớp vỏ cây, làm khô lớp biểu bì, dần dần khiến cành khô héo và chết.

Để xử lý dứt điểm, hãy tỉa các cành dăm bị nấm hồng bao phủ. Nếu nấm hồng bám trên cành to hoặc thân cây, hãy dùng bàn chải nhựa nhúng nước rửa bát và chà nhẹ trên bề mặt để các bào tử nấm bong bớt ra. Sau đó, pha các dòng thuốc gốc Đồng có tính sát khuẩn mạnh như Coc 85, thuốc đặc trị nấm Validacin… theo tỷ lệ rồi quét hoặc phun lên các vết nấm.

Phấn trắng

Biểu hiện dễ thấy nhất của phấn trắng là xuất hiện lớp bột màu trắng xám bám trên mặt lá. Lớp phấn này làm cản trở quá trình quang hợp của phong linh, khiến lá xoăn lại và rụng dần.

Để diệt trừ, hãy tỉa lá dính đầy phấn trắng trên cây phong linh. Sau đó, pha loãng thuốc Anvil 5SC, Score 250EC và phun đều cả hai mặt trên dưới của lá.

Cho dù bạn phun thuốc để tiêu diệt loại nấm nào cũng cần tuân theo nguyên tắc phun 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 5 – 7 ngày vào chiều mát hoặc sáng sớm.

Nhiều người thường nhầm lẫn cây phong linh và cây chuông vàng, xem bài viết sau để nhận biết chính xác: Phân biệt cây phong linh và cây chuông vàng

Kỹ thuật chăm sóc để ngăn ngừa sâu bệnh trên cây phong linh vàng

Để sâu bệnh trên cây phong linh vàng không xuất hiện, bạn nên áp dụng những kỹ thuật chăm sóc quan trọng dưới đây để ngăn ngừa mầm bệnh, giúp cây luôn xanh tốt trong mọi điều kiện thời tiết:

• Quy hoạch tốt từ ban đầu: Xử lý và làm đất tơi xốp ngay từ trước khi trồng cây phong linh vàng để phòng chống ngập úng, tăng khả năng thoát nước cho đất.
• Vệ sinh sân vườn thường xuyên: Thu gom lá rụng và hoa đã tàn mỗi ngày để nấm hay côn trùng không có nơi trú ẩn và sinh sôi.
• Cắt tỉa định kỳ: Tỉa cành tăm, cành bị khuất bóng để ánh nắng xuyên qua đều các tán lá, loại bỏ môi trường lý tưởng để nấm và rệp sáp sinh trưởng. Cây phong linh rất ưa sáng nên bạn có thể cân nhắc trồng phong linh vàng trước nhà, nơi đón ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp.

• Phun thuốc đúng cách: Cần sử dụng thuốc đúng bệnh, pha theo đúng nồng độ khuyến cáo trên bao bì. Khi phun thuốc, hãy trang bị quần áo bảo hộ để đảm bảo an toàn và nên phun vào sáng sớm hoặc chiều mát.

Ngoài ra, bạn nên chọn cây phong linh vàng khỏe, đẹp từ những nhà vườn có hệ thống vệ tinh trải dài toàn quốc như Cây Đẹp 24h để đảm bảo giống tốt ngay từ đầu.

Dù gặp phải bất cứ loại sâu bệnh trên cây phong linh vàng nào, bạn cũng cần bình tĩnh quan sát, hiểu và bắt đúng bệnh sẽ giúp cây phục hồi và sinh trưởng mạnh mẽ. Bạn có thể chụp ảnh tình trạng cây phong linh và gửi trực tiếp qua Zalo 0975.662.779 của Cây Đẹp 24h để đội ngũ kỹ sư của chúng tôi chuẩn đoán bệnh và tư vấn hướng xử lý hiệu quả.