Nguyên nhân cây bằng lăng bị chảy nhựa và hướng dẫn xử lý triệt để

Hiện tượng cây bằng lăng bị chảy nhựa rất phổ biến và cũng là ca bệnh khá phức tạp trên các công trình cảnh quan. Chỉ cần nhầm lẫn một chút về nguyên nhân khiến cây tứa nhựa và xử lý sai cách, cây sẽ yếu và chết nhanh hơn. Với hơn 10 năm kinh nghiệm thực chiến chuyên khắc phục tình trạng này cho nhiều cây công trình, đội ngũ kỹ sư của Cây Đẹp 24h sẽ hướng dẫn bạn từng bước cụ thể chẩn đoán nguyên nhân và xử lý dứt điểm tình trạng chảy nhựa trong bài viết dưới đây.

Cây bằng lăng bị chảy nhựa vì những nguyên nhân nào?

Thực chất, việc cây bằng lăng bị chảy nhựa là một triệu chứng phản vệ của cây khi bị tấn công theo sinh lý tự nhiên. Có nhiều nguyên nhân làm cho cây bị chảy nhựa, trong đó, 2 dạng tổn thương phổ biến nhất là:

Chảy mủ nhựa từ thân chính, cành lớn

Hiện tượng chảy mủ nhựa cây bằng lăng từ thân chính, cành lớn là dạng vô cùng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chịu lực và sự sống còn của cây. Dòng nhựa chảy ra ngoài cành, thân có màu nâu đen, khá đặc, có thể sùi bọt trắng và bốc mùi hôi, chua của gỗ bị mục. Nguyên nhân thân, cành rỉ mủ nhựa là do:

• Sâu đục thân: Bướm đêm đẻ trứng vào các khe nứt, vết thương trên vỏ cây và đẻ trứng, nở ra các ấu trùng sâu, xén tóc khoét thẳng vào lớp lõi gỗ. Lúc này, theo phản ứng tự nhiên, cây sẽ tiết nhựa ra để làm đầy lại các lỗ hổng. Dấu hiệu nhận biết sâu đục thân dễ thấy nhất là xung quanh vết chảy nhựa đùn ra mùn cưa li ti màu nâu.

• Nhiễm nấm: Các bào tử nấm cũng sẽ xâm nhập vào vết thương hở trên thân nếu không bôi keo liền sẹo sau cắt tỉa hay va đập khi vận chuyển. Nấm sẽ sinh sôi ở dưới lớp vỏ, làm biểu bì của thân bị hoại tử, thối dần và chảy dịch nhựa ra ngoài, khiến phần gỗ bên trong thâm đen lại.
• Ngập úng rễ: Khiến cây bị chảy mủ nhựa do phần rễ hút quá nhiều nước và đẩy lên trên thân, lá. Tình trạng này thường xảy ra phổ biến khi trồng cây bằng lăng ở đường phố do đất bị nén quá chặt trong quá trình thi công. Khi úng nước kéo dài, rễ cây sẽ không thể hô hấp, chết và phân hủy dần, làm lá cây vàng và rụng hàng loạt.

Lá cây bằng lăng tứa nhựa

Với các tán cây bằng lăng quá kín và dày, ánh sáng không thể chiếu đều xuống từng kẽ tán khiến cho các loại rệp chích hút  sinh sôi thuận lợi. Chúng sẽ bám dày đặc thành từng mảng trắng như bông dưới những nách cành hoặc dưới mặt lá non.

Khi cây bị rệp sáp tấn công, lá cây sẽ bị chúng hút kiệt nhựa sống và thải phần dư thừa ra ngoài. Phần dư này sẽ dính lại trên bề mặt lá hoặc rơi đầy dưới gốc cây, đặc biệt mất thẩm mỹ khi trồng cây bằng lăng trước nhà. 

Lớp mật ngọt trên lá lại trở thành môi trường lý tưởng cho nấm bồ hóng (muội đen) sinh sôi. Sau một thời gian, toàn bộ lá cây bằng lăng sẽ bị một lớp muội đen gì bao phủ, làm khả năng quang hợp của cây bị suy giảm đáng kể, khiến cây yếu và rụng lá hàng loại.

Cách xử lý triệt để các tình trạng cây bằng lăng bị chảy nhựa

Việc sử dụng sai loại thuốc để xử lý tình trạng chảy nhựa trên cây bằng lăng không thể khiến cây khỏe mạnh trở lại mà còn làm cây suy yếu nhanh chóng hơn. Dưới đây là những cách chữa trị hiệu quả nhất cho cây bằng lăng theo từng bệnh lý cụ thể:

Xử lý sâu đục thân

Khi cây bị sâu đục thân tấn công và rỉ nhựa trên thân kèm với đùn mùn cưa ra các lỗ nhỏ, việc xịt thuốc trừ sâu ở bên ngoài vỏ cây là hoàn toàn vô ích vì sâu đang ẩn sâu bên trong lõi gỗ.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM, cách xử lý sâu đục thân hiệu quả nhất là áp dụng biện pháp cơ học và hóa học như sau:

• Vệ sinh miệng lỗ: Dùng dây thép thọc sâu vào trong lỗ trên thây là lôi hết phần mùn cưa và nhựa ứ đọng trên miệng lỗ ra ngoài, đồng thời khơi thông đường sâu đục trong thân.

• Tiêm thuốc lưu dẫn: Dùng xi lanh để bơm đầy thuốc có tính lưu dẫn mạnh như Virtako 40WG, Abamine 1.8EC và bơm trực tiếp vào bên trong lỗ đục.
• Bịt kín xông hơi sâu: Dùng đất sét, bông gòn hoặc keo liền sẹo bịt kín miệng lỗ đã bơm đầy thuốc. Hơi thuốc cực mạnh sẽ lan tỏa khắp các khe hở trong thân bằng lăng, làm ấu trùng sâu ngạt thở và chết hàng loạt.

Xử lý nấm bệnh

Nấm bệnh Phytophthora và Ceratocystis sẽ làm vỏ thân cây bằng lăng thâm đen, xỉ nhựa sủi bọt. Hãy làm từng bước như dưới đây để diệt trừ hoàn toàn bào tử nấm:

• Nạo vét thân: Dùng dao bén hoặc đục gỗ gọt sạch hoàn toàn lớp vỏ thân bị thâm đen do chảy nhựa. Hãy nạo xung quanh đến khi nào lộ ra phần mạch gỗ khỏe mạnh.
• Sát khuẩn: Quét dung dịch thuốc trị nấm như COC 85WP hay Aliette 800WG đã được pha theo liều lượng khuyến cáo trên bao bì lên bề mặt gỗ lộ ra. Để phơi nắng cho thuốc ngấm và khô vết thương trong khoảng 2 – 3 tiếng.
• Bôi keo liền sẹo: Bao phủ kín toàn bộ mặt cắt của thân cây bằng keo liền sẹo chuyên dụng. Lớp keo này sẽ cách ly vết thương hở với vi khuẩn và nước mưa, giúp cây nhanh chóng phục hồi và liền sẹo.

Tham khảo bài viết: Các loại cây bằng lăng

Xử lý ngập úng ngầm

Khi rễ cây bằng lăng bị úng làm thân rỉ nhựa, cần lập tức dừng việc tưới nước. Sử dụng máy khoan đâm sâu xuống mặt đất để phá vỡ lớp đất bị nén quá chặt dưới hố, khơi thông dòng nước nhưng không làm rễ cái bị tổn thương.

Sau khi thấy đất đã thoát nước, kiểm tra bề mặt khô ráo, hãy sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma kết hợp cùng với thuốc kích rễ như N3M, Atonik 1.8SL, hòa tan và tưới đẫm quanh gốc bằng lăng. Các loại thuốc này sẽ diệt nấm hại rễ, giúp cây nhanh chóng phục hồi và bung rễ cám mới.

Xử lý rệp sáp

Với tình trạng lá cây bằng lăng bị ứa nhựa, không thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu thông thường để tiêu diệt rệp sáp bởi chúng có lớp vỏ phấn trắng, mềm như bông, bên ngoài kháng nước cực kỳ tốt. Cách xử lý tuân theo quy trình từng bước sau đây:

• Dùng vòi xịt áp lực cao và xịt trực tiếp vào các khu vực chứa nhiều rệp sáp của cây bằng lăng theo hướng từ dưới lên để rửa trôi một phần tổ rệp và lớp muội đen trên bề mặt lá, giúp cây khôi phục khả năng quang hợp.
• Dùng các loại thuốc đặc trị rệp sáp như Afudan 20SC, Movento 150OD, Sairifos 585EC kết hợp cùng với chất có khả năng bám dính cao như nước rửa bát để phá vỡ lớp vỏ sáp bảo vệ của rệp. Hoạt chất sẽ ngấm dần vào cơ thể rệp, tiêu diệt hết rệp mẹ lẫn trứng bên dưới kẽ lá.

Xem thêm bài viết liên quan: Cách nhân giống cây Bằng Lăng tím

Bí quyết chăm sóc ngăn ngừa cây bằng lăng bị chảy nhựa

So với việc sử dụng thuốc để trị sâu bệnh, việc phòng ngừa và kiểm soát bệnh ngay từ đầu có thể tiết kiệm được đáng kể công sức và chi phí chữa bệnh. Với hơn 10 năm kinh nghiệm trực tiếp bảo dưỡng tại nhiều công trình xanh quy mô từ nhỏ đến lớn, chúng tôi xin chia sẻ đến bạn các bí quyết chăm sóc cây bằng lăng quý báu sau:

Quét vôi gốc cây

Quét vôi gốc cây là phương án phòng bệnh vô cùng tiết kiệm chi phí nhưng lại đem đến hiệu quả cao rõ rệt. Dung dịch vôi quét lên thân sẽ tạo ra một lớp màng bọc bảo vệ có tính kiềm cao, trực tiếp tiêu diệt các bào tử nấm và côn trùng sinh sôi. 

Thời điểm vét vôi hợp lý nhất là định kỳ 6 tháng/ lần, vào khoảng cuối mùa hanh khô (tháng 11 – 12 dương lịch) và đầu mùa mưa (tháng 5 – 6 dương lịch). Chiều dài quét vôi tính từ gốc lên đạt khoảng 1 – 1,5m là lý tưởng nhất.

Cắt tỉa cây định kỳ và xử lý vết cắt chuẩn kỹ thuật

Rệp sáp cực kỳ thích môi trường tán cây rậm rạp, thiếu ánh sáng và sự thông thoáng nên việc cắt tỉa tán cây bằng lăng định kỳ là vô cùng quan trọng. Dùng kéo và cưa cây chuyên dụng để cắt bỏ hoàn toàn các cành yếu, cành tăm, cành mọc xiên bên trong khung tán cây để mở rộng không gian lõi tán, đón gió và ánh mặt trời tốt hơn.

Nếu không thực hiện cắt tỉa đình kỳ, ánh sáng không chiếu được xuyên từng tán cây, khiến cây bằng lăng không ra hoa.

Sau khi cắt tỉa, bắt buộc phải dùng keo liền sẹo bôi phủ kín bề mặt gỗ. Lớp keo này sẽ bảo vệ các vết thương hở trên thân cây, không cho nước mưa, sâu và vi khuẩn xâm nhập, từ đó nhanh chóng tái tạo và lấp đầy vết thương.

Kiểm soát ngập úng trong đất

Như chúng tôi đã nói, tình trạng ngập úng rễ xảy ra phổ biến nhất tại các vỉa hè đường phố, dải phân cách trong đô thị. Vì thế, ngay từ khâu hạ bầu cây bằng lăng hay bất kỳ cây bóng mát công trình nào khác, cần đổ một lớp sỏi mỏng, xỉ than xuống đáy để chứa nước một phần, giúp rễ không bao giờ bị ngâm hoàn toàn trong nước.

Bên cạnh đó, nên sử dụng đất trồng bằng lăng là đất thịt phối trộn thêm xơ dừa, trấu và phân chuồng hoai mục để tăng độ tơi xốp, tạo khoảng trống cho rễ hô hấp. Cuối cùng, khi hạ bầu, hãy để mặt trên của bầu đất cao hơn mặt phẳng vỉa hè, mặt cỏ xung quanh khoảng 5 – 10cm. Kỹ thuật này sẽ giúp nước mưa dạt sang hai bên, không bị đọng lại nhiều ở gốc cây, đảm bảo cây chỉ đủ ẩm mà không ngập úng.

Đừng chần chừ nếu cây bằng lăng bị chảy nhựa, hãy áp dụng ngay các biện pháp xử lý và chăm sóc trên đây để cây phục hồi và khỏe mạnh lại nhanh chóng. Nếu bạn đang cần tìm địa chỉ bán cây bằng lăng đẹp, tuyển chọn kỹ lưỡng từ hệ thống vườn ươm uy tín, quy mô rộng khắp cả nước, hãy liên hệ ngay cho Cây Đẹp 24h qua số HOTLINE 0975 662779 để được tư vấn và hỗ trợ chọn cây phù hợp nhất.